RODO · art. 33 i 34
Rejestr naruszeń ochrony danych osobowych (art. 33 ust. 5 RODO)
Każdy administrator danych musi dokumentować wszystkie naruszenia ochrony danych osobowych, także te, których nie zgłasza do Prezesa UODO. Wyjaśniamy, co zapisywać, kiedy zgłaszać naruszenie i kiedy zawiadamiać osoby, których dane dotyczą.
Skąd obowiązek prowadzenia rejestru naruszeń
Art. 33 ust. 5 RODO wymaga, żeby administrator dokumentował wszelkie naruszenia ochrony danych osobowych: okoliczności naruszenia, jego skutki i podjęte działania zaradcze. Dokumentacja ma pozwolić organowi nadzorczemu sprawdzić, czy administrator przestrzega art. 33. W praktyce oznacza to rejestr naruszeń, w którym są również zdarzenia uznane za niewymagające zgłoszenia, razem z uzasadnieniem tej decyzji.
Rejestr naruszeń to nie to samo co rejestr czynności przetwarzania. Rejestr czynności (art. 30 RODO) opisuje, jakie dane i w jakim celu przetwarzasz. Rejestr naruszeń opisuje, co poszło nie tak. To dwa różne dokumenty.
Co zapisywać przy każdym naruszeniu
| Informacja | Po co | Przepis |
|---|---|---|
| Data i godzina stwierdzenia naruszenia | Od niej biegnie termin 72 godzin | art. 33 ust. 1 |
| Charakter naruszenia: poufność, integralność, dostępność | Element zgłoszenia do UODO | art. 33 ust. 3 lit. a |
| Kategorie i przybliżona liczba osób oraz wpisów danych | Element zgłoszenia i podstawa oceny ryzyka | art. 33 ust. 3 lit. a |
| Dane kontaktowe inspektora ochrony danych | Element zgłoszenia | art. 33 ust. 3 lit. b |
| Możliwe konsekwencje | Ocena ryzyka dla praw i wolności osób | art. 33 ust. 3 lit. c |
| Środki zastosowane lub proponowane | Zgłoszenie i dowód działań zaradczych | art. 33 ust. 3 lit. d, ust. 5 |
| Decyzja o zgłoszeniu lub uzasadnienie niezgłoszenia | Organ musi móc zweryfikować decyzję | art. 33 ust. 1 i 5 |
| Zawiadomienie osób, których dane dotyczą | Wymagane przy wysokim ryzyku | art. 34 |
Kiedy zgłaszać naruszenie, a kiedy zawiadamiać osoby
- Zgłoszenie do Prezesa UODO jest wymagane, chyba że naruszenie najprawdopodobniej nie skutkuje ryzykiem dla praw lub wolności osób. Termin to 72 godziny od stwierdzenia naruszenia (art. 33 ust. 1).
- Podmiot przetwarzający zgłasza naruszenie administratorowi bez zbędnej zwłoki po jego stwierdzeniu (art. 33 ust. 2). Warto zapisać w umowie powierzenia, jak szybko i w jakiej formie.
- Zawiadomienie osób jest wymagane bez zbędnej zwłoki, gdy naruszenie może powodować wysokie ryzyko dla ich praw lub wolności (art. 34 ust. 1). Nie jest wymagane, jeśli dane były np. zaszyfrowane, jeśli zastosowane środki wyeliminowały wysokie ryzyko albo jeśli wymagałoby to niewspółmiernie dużego wysiłku; wtedy wydaje się publiczny komunikat (art. 34 ust. 3).
Przykłady naruszeń ochrony danych osobowych
Naruszenie to nie tylko wyciek po ataku hakerskim. W rejestrze powinny się znaleźć także zdarzenia codzienne, na przykład:
- e-mail z danymi klientów lub pracowników wysłany do niewłaściwego adresata,
- zgubiony lub skradziony laptop, telefon albo pendrive bez szyfrowania,
- zaszyfrowanie serwera z danymi przez ransomware, nawet bez dowodów wyprowadzenia danych (utrata dostępności),
- opublikowanie dokumentu z danymi osobowymi na stronie internetowej lub w BIP,
- przeglądanie danych przez pracownika, który nie ma do nich uprawnień,
- korespondencja papierowa doręczona pod niewłaściwy adres.
To, czy zdarzenie trzeba zgłosić do UODO, zależy od oceny ryzyka w konkretnych okolicznościach. W rejestrze trzeba je zapisać zawsze.
Jak ocenić ryzyko dla osób
RODO wymienia przykłady szkód, które naruszenie może wyrządzić osobom: utratę kontroli nad danymi, dyskryminację, kradzież lub sfałszowanie tożsamości, straty finansowe, naruszenie dobrego imienia (motywy 75 i 85). Przy ocenie weź pod uwagę przede wszystkim:
- rodzaj danych: dane szczególnych kategorii, numery PESEL czy dane finansowe zwykle oznaczają wyższe ryzyko,
- liczbę osób i to, czy wśród nich są osoby szczególnie wrażliwe, np. dzieci lub pacjenci,
- łatwość identyfikacji osób na podstawie ujawnionych danych,
- zabezpieczenia: skuteczne szyfrowanie może sprawić, że ryzyko jest niskie,
- odbiorcę i trwałość skutków: czy dane trafiły do zaufanej osoby, która je usunęła, czy do nieznanego odbiorcy.
Rejestr incydentów i naruszeń w jednym miejscu
Wiele organizacji prowadzi jeden „rejestr incydentów i naruszeń”: każde zdarzenie bezpieczeństwa trafia do rejestru incydentów, a jeśli dotyczy danych osobowych, dostaje dodatkowo wpis w części poświęconej naruszeniom RODO. Taki układ ma dwie zalety. Nic nie ginie między działem IT a inspektorem ochrony danych, a oba terminy, wobec CSIRT i wobec UODO, liczy się od właściwego momentu. Tak zbudowany jest nasz bezpłatny wzór rejestru incydentów i naruszeń w Excelu: arkusz incydentów i arkusz naruszeń RODO połączone numerem incydentu.
Naruszenie RODO a incydent z ustawy o KSC
Atak ransomware na serwer z danymi pracowników może być jednocześnie incydentem poważnym w rozumieniu ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa i naruszeniem ochrony danych osobowych. Wtedy biegną dwa niezależne terminy: wobec CSIRT (24 h, 72 h, miesiąc) i wobec UODO (72 h). Najprościej prowadzić oba rejestry razem i łączyć wpisy numerem incydentu. Tak jest zbudowany nasz wzór rejestru incydentów.
Jeden incydent, dwa obowiązki, jedna karta
W LYNX360 ocenę naruszenia danych osobowych wypełnia się w karcie incydentu: kategorie danych i osób, liczba osób, poziom ryzyka. Aplikacja wylicza termin zgłoszenia do UODO, a naruszenie trafia do rejestru naruszeń w module RODO, który widzi inspektor ochrony danych.
Źródła
- Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), tekst w EUR-Lex
- Urząd Ochrony Danych Osobowych
- Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, t.j. Dz.U. 2026 poz. 20 (ISAP)
Treść przygotował zespół LYNX360 na podstawie tekstów aktów prawnych. Nie jest poradą prawną; w konkretnej sprawie skonsultuj się z prawnikiem.
Pytania o rejestr naruszeń
Czy każde naruszenie trzeba zgłosić do UODO?
Nie. Zgłoszenia nie trzeba dokonywać, jeśli jest mało prawdopodobne, by naruszenie skutkowało ryzykiem dla praw lub wolności osób (art. 33 ust. 1 RODO). Każde naruszenie trzeba jednak udokumentować w rejestrze naruszeń, razem z uzasadnieniem decyzji (art. 33 ust. 5).
Czy rejestr naruszeń to to samo co rejestr czynności przetwarzania?
Nie. Rejestr czynności przetwarzania (art. 30 RODO) opisuje, jakie dane i w jakim celu przetwarzasz. Rejestr naruszeń dokumentuje zdarzenia, w których bezpieczeństwo danych zostało naruszone.
Kto prowadzi rejestr naruszeń?
Obowiązek dokumentowania naruszeń ma administrator danych (art. 33 ust. 5 RODO). W praktyce rejestr prowadzi zwykle inspektor ochrony danych albo osoba wyznaczona przez administratora, we współpracy z zespołem bezpieczeństwa.
Kiedy trzeba zawiadomić osoby, których dane dotyczą?
Gdy naruszenie może powodować wysokie ryzyko dla ich praw lub wolności, bez zbędnej zwłoki (art. 34 ust. 1 RODO). Zawiadomienie nie jest wymagane m.in. wtedy, gdy dane były zaszyfrowane lub gdy zastosowane środki wyeliminowały wysokie ryzyko (art. 34 ust. 3).